Ragas, Ragasch en genealogie

Geschreven: 22 September 2019
Bijgewerkt: 30 September 2019

Wijlen mijn vader was al heel lang bezig met uitzoeken van de familiegeschiedenis en de genealogie. Een paar jaar geleden waren we beiden naar Wehl gegaan om in het archief te duiken. Een hele dag doorgebracht daar, maar het leverde niet meer op als één of twee nieuwe namen en wat geboortedata en sterfdata die wij in onze gegevens moesten corrigeren. Van onze stamvader, Johann Ragasch kwamen we niet meer te weten. We wisten alleen wanneer hij ongeveer overleden moest, dat hij in het Pruissische leger onder generaal von Dossov had gediend en dat hij in Wehl was gaan wonen en daar schout was geworden. Maar het archief hielp ons dus niet.

Terug thuis besluiten we nog maar eens te googelen. Moet een makkie zijn met zo’n aparte achternaam hoor ik u denken. Nou, dat valt best tegen! De zoekresultaten worden aardig vertroebeld door onze Bas (kun je ook niks aan doen jongen, we weten het) en allerlei Indiase sites, want het is ook een Indiase muziekstroming. Toch hoorden ma en ik op een avond een welgemeend “Hoera!”. Pa had iets gevonden over onze schout! In een boekje van de Heemkundige vereniging van Wehl was namelijk een artikel aan hem gewijd. Om meer precies te zijn: over zijn moord. We houden wel van sensatie, dus bestelden meteen dat boekje. En meteen lezen toen we het binnenkregen. Heerlijk gewoonweg. Genieten. Onze schout was blijkbaar niet populair, want op een goede dag werd hij te grazen genomen door een paar mannen uit Didam. Hij wist zich na de aanval naar een herberg te slepen, waar hij bekeken en verzorgd werd door een dokter, maar niet veel later overleed. In het doktersrapport staat dat er flink “gehackt ende gehouwen is” op de arme man en volgens ooggetuigen had hij na de aanval nog geschreeuwd: “Die Diemschen, Hoendsvötter!”

Wauw.

Maar dat Oud-Nederlands is zo heerlijk hé?

Ik hoor u denken: “Kan wel wezen, Ragas, maar to the point nu. Wat heb je te mekkeren?” Nou, ik krijg bijna altijd de vraag: waar komt die naam vandaan?

En dat is best een goeie vraag! Kijk, we hebben altijd gedacht omdat hij in het Pruissische leger zat, de naam Ragas uit Duitsland, Oostenrijk of Hongarije moet komen. Wellicht zelfs uit Zwitserland (er is een plaats Bad Ragaz daar, en ook daar komt Ragasch voor (en Ragaz), maar hoe we dat moeten koppelen weten we niet. Dus zitten we vast bij onze schout in begin 1700. Want de archieven van het leger waar hij in zat zijn vernietigd, dus daar hebben we ook niet veel aan.

Wat het ook moeilijk maakt is dat er veel Ragassen in de Filippijnen voorkomen en in Amerika (vooral Lousiana). De Amerikaanse tak lijkt van een Spanjaard af te stammen die daar naartoe migreerde in 1500/1600. Maar zeker is dat niet en dat vraagt een hoop uitzoekwerk. Er is ook een tak in Australië, maar die stammen van de Nederlandse Ragassen af, dus dat is makkelijk. En dan zijn er nog Lagas (de bekende Nederlandse kunstschaatster Barbara Lagas) , wat misschien een foutieve spelling geweest kan zijn van Ragas en dan zijn er Ragaz en in Rusland nog Ragasova's.

U ziet, het mag dan geen alledaagse familienaam zijn, maar dat maakt het zoeken naar de oorpsprong er niet makkelijker op.